De Zure Bom's Kerststol recipe

As these last weeks of 2021 are again spent in lockdown, we focus on the things close to us: friends, family and, of course, food! We all know that baking bread was and probably still is a big 'lockdown-trend', but have you tried making your own Christmas 'kerststol'? Kerststol is a traditional Dutch oval-shaped fruited Christmas bread filled with almond paste. We asked the girls from De Zure Bom for their recipe. It's quite time-consuming to make a kerststol, but hey, what else is there to do, right?

At De Zure Bom, aka 'the canteen of the good life', the enjoyment of good food is essential, and their recipes are influenced by the season, leftover products and forgotten vegetables. They open again for breakfast and lunch this summer, but you can enjoy this recipe or many others from their cookbook until that time.

The recipe is in Dutch!

Kerststol 

Klaar in 2,5 uur (inclusief 1,5 uur rijzen), maakt 1 groot brood of 2 kleinere.
Voor amandelspijs: 15 minuten bereiding + 1 nacht in de koeling.

Tip 1
Maak de amandelspijs een dag voordat je het brood gaat bakken.

Tip 2
Maak alleen een kerststol als je niet te gestresst bent of geen andere gerechten gaat koken voor Kerst, het is namelijk wel even een werkje. De rest van het jaar ben je wel veilig zolang je genoeg tijd hebt.

Iedereen heeft wel eens een goede plak stol gegeten, bij het kerst- of paasontbijt. Het grote verschil is dat er met kerst poedersuiker wordt gestrooid over de stol en met pasen niet. Ook al zijn er ontzettend veel goede bakkers die heerlijke stolletjes maken, zelf maken is erg lekker en leuk! Het mysterie van de stol zit hem in de ronde rolvorm. Het zou op een vrouwelijk geslachtsdeel lijken omdat het brood ooit bedoeld was als offer voor Germaanse vruchtbaarheidsgoden. Die moesten in de winter en lente gunstig gestemd worden zodat ze ’s zomers voor grazige akkers zouden zorgen. Volgens andere verhalen doet de vorm van het brood denken aan het in dekens gewikkelde kindje Jezus.

 


Amandelspijs

LET OP: maak het amandelspijs minimaal een dag voordat je het brood gaat bakken.

· 150 g amandelmeel
· 150 g fijne kristalsuiker
· ½ citroen, rasp
· 1 ei

1. Doe de amandelmeel, suiker en citroenrasp in de keukenmachine met het hakmes. Maal dit heel fijn.

2. Voeg het ei toe en mix verder tot er een samenhangend geheel is ontstaan.

3. Rol van de amandelspijs een bolletje en wikkel dat in plasticfolie. Laat het nu voor een nacht rusten in de koelkast.


Stol

· 300 g rozijnen en cranberries
· 50 ml rum of een andere likeur
· 200 g amandelen of pecannoten
· 160 ml lauwwarme melk
· 25 g verse gist
· 2 eieren, losgeklopt
· 400 g bloem
· ½ tl kaneel
· ½ tl kruidnagelpoeder
· ½ tl gemberpoeder
· ½ tl zout
· 50 g witte basterdsuiker
· 1 citroen, geraspt
· 70 g roomboter, in blokjes op kamertemperatuur
· 1 ei, om mee te bestrijken
· 20 g roomboter, gesmolten, om mee te bestrijken

Vervang de basterdsuiker nooit door andere suiker, de basterdsuiker zorgt voor de malsheid van het brood.

1. Wel de rozijnen en cranberries minimaal een uur in de rum of andere likeur, het mag ook een hele nacht.

2. Rooster de noten in de oven, ongeveer 10 minuten op 160°C. Laat ze een beetje afkoelen en hak ze grof.

3. Meng in de kom van de standmixer de helft van de melk met de verse gist totdat de gist is opgelost, voeg daarna de losgeklopte eieren toe.

4. Meng de bloem samen met de specerijen, zout, suiker en citroenrasp. Voeg dit bij het melk/gist/ei mengsel en meng het liefst met een bisschop haak. Voeg daarna de rest van de melk en de boter toe aan het deeg.

5. Meng dit goed door elkaar, dit kan wel even duren (8 min) want het deeg moet elastisch worden. Dit check je door na goed kneden een stukje deeg te pakken uit de kom en het voorzichtig op te rekken. Als het mee rekt en niet scheurt is je deeg klaar.

6. Mocht je deeg echt te nat zijn dan kan je wat bloem toevoegen, of wat boter als het te droog is. Dit kan je het beste voelen op het moment dat je het deeg uit de mixer haalt.

7. Laat de rozijnen ondertussen goed uitlekken. Bestuif je werkblad goed met bloem en stort hier je deeg op uit. Kneed het even goed door. Het deeg moet niet te veel aan je handen plakken.

8. Verdeel de rozijnen en noten over het deeg en meng de rozijnen er goed doorheen, zonder dat je ze stukmaakt. De rozijnen moeten zoveel mogelijk ingepakt zijn met deeg, zodat je uiteindelijk geen zwarte verbrande rozijnen krijgt op je brood.

9. Kies je voor één groot brood, dan houdt je het deeg bij elkaar, anders halveer je het voor twee kleine broden. Bol het deeg op en laat het onder een theedoek minimaal 30 minuten rijzen op kamertemperatuur, tot het verdubbeld is.

10. Pak ondertussen het amandelspijs erbij en rol het voorzichtig uit. De rol spijs moet in het midden boller zijn dan aan beide zijkanten. Als je twee stollen maakt rol je twee stukken van ongeveer 20cm, voor één stol maak je hem ongeveer 35 cm lang.

11. Als het deeg gerezen is ga je het vormen. De bovenkant van je deeg bal wordt de buitenkant van je brood. Bestuif het werkblad en leg je bal deeg ondersteboven op je werkblad. Door met twee handen het deeg strak op te rollen vouw je de onderkant naar binnen. Je vormt nu een beetje puntige bol/rol.

12. Pak een deegroller en rol het deeg vanuit het midden uit tot een ovale vorm. Je rolt het midden goed plat maar bewaar aan de uiteinden een wat boller stuk deeg. Je stuk deeg is als het goed is ovaalvormig en de breedte is ongeveer even lang als je stuk spijs.

13. Leg iets boven het midden je rol amandelspijs op het deeg en klap van beneden naar boven het deeg op elkaar. Als het goed is lijkt het nu al wat op een stol.

14. Druk rondom de spijs het deeg stevig aan en draai ondersteboven. Klop een eitje los met wat water en bestrijk de stol hiermee. Leg het deeg op een met bakpapier beklede bakplaat en laat het nog eens drie kwartier tot een uur rijzen onder een iets vochtige theedoek. Verwarm tegen het einde van de rijstijd de oven voor op 180℃.

15. Bak het brood in ongeveer 35 minuten goudbruin. Let wel op dat het brood niet te donker wordt, anders dek je het af met aluminiumfolie.

16. Nadat het brood gebakken is smeer je het in met gesmolten boter. Dit zorgt ook dat het brood niet uitdroogt. Als het kerst is strooi je er voor het serveren royaal poedersuiker overheen!

Photo's by De Zure Bom